Allameh Abbas Mesbahzadeh علامه عبّاس مصباح زاده

 Allameh Abbas Mesbahzadeh علامه عبّاس مصباح زاده


Allameh Haj Shaykh Abbas Mesbahzadeh was born on 15th of May 1932 in one of Tehran's oldest neighbourhoods. His father was the late Allameh Haj Shaykh Esmail Mesbah and his mother was the late Marziyeh Dhahabi. They were among religious preachers and servants of culture and greatly influenced the formation of his personality. His grandfather was the late Mirza Jahanbakhsh Monajjembashi, one of the great theosophists, philosophers and astronomers of the Qajar era and among the famous instructors of Dar-ul-Funun School and Khan-e Marvi School in Tehran.

Childhood and Adolescence

During the reign of Reza Khan, an anti-religious police state emerged which especially suppressed the rights of those living in Tehran. As a result, during Allameh Mesbahzadeh's childhood, his clerical family was forced to move to the holy city of Qom.

His parents were caring and wise, and worked diligently to bring up their son. His parents, along with his paternal aunt, encouraged him from his childhood to memorize the Holy Qur'an and become familiar with art and literature. As a result Allameh Mesbahzadeh would memorize selected poems of Sa'di and Hafez, the two great classical poets of Persian literature. He started his education from Sana'ie Elementary School and continued his education at Hakim Nezami High School in Qom. He was also simultaneously continuing his religious studies in Fayziyeh Seminary in Qom.

During the early part of his youth, he was also encouraged by his illustrious father to go on pilgrimage to the holy shrines of Shi'a Imams in Iraq and to go to Haj. This journey appeared to be very difficult at the time, and as a rule only those who were in their old age would take such a journey. But he followed the instructions of his father, first visiting the shrines of Shi'a Imams, including the Shrine of Imam Ali (AS) in the holy city of Najaf, and then going to Mecca. While in Najaf, he was able to meet with Grand Ayatollah Haj Seyyed Jamaleddin Golpayegani, who was a Source of Emulation ( marja'i taqlid ), a philosopher and a mystic. The Grand Ayatollah taught him the philosophy of the rituals of Haj.

Youth and Education

On the advice of his father, Allameh Mesbahzadeh became a full-time seminary student after he finished his modern education in the high school. Allameh Mesbahzadeh attended the lectures of his father and later rapidly completed the relevant courses in the seminary all the way to the level of ijtihad , the most advanced level in Shi'a seminary education.

During this period, he was able to attend the fiqh and usul discourses given by the following luminaries and Ayatollahs: Mirza Ja‘far Eshraqi, Haj Shaykh Es-haq-e Astara'ie, Haj Shaykh Mohammad Mojahedi, Seyyed Hussein Qazi and Haj Shaykh Morteza Ha'eri. He was later able to attend the lectures of the then Sources of Emulation ( marāji' ): Ayatollah Seyyed Sadreddin Sadr, Ayatollah Seyyed Ahmad Zanjani, Ayatollah Seyyed Mohammad Taqi Khwansari, Ayatollah Seyyed Mohammad Muhaqqiq Damad, Ayatollah Haj Shaykh Abdunnabi ‘Araqi and Grand Ayatollah Haj Aqa Hossein Boroujerdi.

During this period, he attended the mysticism and self-purification/self-development ( akhlāq ) classes of His Eminence Imam Khomeini as well as the private lectures on philosophy, mysticism and Qur'anic exegesis of Allameh Seyyed Mohammad Hossein Tababata'ie. Allameh Mesbahzadeh has received the authoristation ( ijāza ) to transmit hadith.

Allameh Mesbahzadeh was 19 years old when he got married. From this point on, two individuals played pivotal roles in nurturing his subtle taste, keen insight and creative mind: his father-in-law, Grand Ayatollah Hojjat Kuhkamari (founder of the grand Hojjatiyyeh Seminary in Qom) and his brother-in-law (the husband of his wife's sister) Haj Shaykh Morteza Ha'eri. There were also friends who would in turn play a definitive and lasting role in the formation of his character: the late martyr Ayatollah Morteza Motahhari, Imam Musa Sadr, the late erudite Allameh Mohammad Mohaqqeqi, Ayatollah Seyyed Musa Shubayri Zanjani and Ayatollah Haj Shaykh Ja‘far Sobhani.

Allameh Mesbahzadeh spent 12 years studying at the seminary in Qom. During this period, he was able to enter University of Tehran's Divinity College where he was able to attend the lectures of such eminent scholars as Allameh Abolhassan Sha‘rani, and such erudite masters as Elahi-Qomshe'ie, Mahmoud Shahabi, Fazel Touni, Jalaleddin Homa'ie and Seyyed Mohammad Meshkhat.

During the sixties, Allameh Mesbahzadeh frequently visited the holy city of Najaf and took advantage of the courses offered by Grand Ayatollahs in that city such as Grand Ayatullah Sayyid Muhsin al-Hakim, Grand Ayatollah Seyyed Mahmoud Shahroudi, Grand Ayatollah Haj Seyyed Abdullah Shirazi and Grand Ayatollah Seyyed Abolqasem Kho'ie and Ayatullah Haj Sayyid Muhammad Baqir al-Sadr. Ayatullah Sadr would later be martyred under torture in Saddam's prison.

The Cultural Activities

From the outset, Allameh Mesbahzadeh showed his remarkable knowledge, creative mind, enthusiasm and his love of the people, qualities that endeared him to those attending the religious circles. He started his preaching activities with giving lectures at the mosques and religious gatherings. Meanwhile he continued to learn various sciences and arts.

During different stages of his life, Allameh Mesbahzadeh has delivered historic addresses to various international scholarly conferences. For instance, eminent scholars from all over the globe attended a conference to honour Shaykh Tousi in Tehran in 1969. Before the conference was held, Allameh Mesbahzadeh was asked by the late Ayatollah Mohammad Va'ez-Zadeh Khorasani to compose a poem in honour of Shaykh Tousi. Allameh Mesbahzadeh wrote a seven-page long poem about the life and works of Shaykh Tousi and dedicated it to the conference along with the logo that he designed for the conference. During the conference, eminent scholars such as Allameh Ja‘fari, asked Allameh Mesbahzadeh to compose another poem as an homage to Shaykh Tousi. Allameh Mesbahzadeh improvised a poem which was an impassioned tribute to Shaykh Tousi. The scholars present at the conference were so moved by the tribute that they requested that the poem be printed and distributed among the conference participants. The poem was immediately printed and given to the participants.

In 1970, Allameh Mesbahzadeh attended Religious Sciences Seminar in the holy city of Mashhad. He delivered an impassioned speech in which he lamented that the youth were unfamiliar with the Qur'anic teachings. He then introduced his own pamphlet which presented a selection of the verses from the Qur'an and also suggested a new method for reciting the Qur'an. The participants at the seminar were impressed by pamphlet. This led to a cooperation between Allameh Mesbahzadeh and the later martyr Hojjatoleslam Dr Mohammad Javad Bahonar. They jointly selected a series of verses of the Holy Qur'an and presented it based on the method that Allameh Mesbahzadeh had suggested. This joint work was presented by the seminar to the Iranian Ministry of Education. The said ministry printed one million copies of the pamphlet which served as the textbook for Qur'anic classes in government-run schools. This served as the foundation for the Qur'anic education textbooks in Iranian schools which was later complemented in different forms.

From the start of establishment of Din-va-Danesh High School in Qom, Allameh Mesbahzadeh cooperated with the late martyr Ayatollah Dr Mohammad Hossein Beheshti. Allameh Mesbahzadeh spent six years teaching, planning and making policies at this school. During this period, he cooperated with Ayatollah Naser Makarem Shirazi, Imam Musa Sadr, the late martyr Ayatollah Mofatteh, and the late Ayatollah Seyyed Mohammad Reza Alavi. The idea for establishing the high school emerged during a discussion with the late Haj Shaykh Morteza Ha'eri Yazdi. In this meeting, the subject of conversation revolved around paying attention to the youth and establishing an Islamic school based on moral principles. Those trained in this high school later were able to serve Iranian society and the Islamic Revolution in Iran.

Allameh Mesbahzadeh along with a number of erudite scholars in Qom contributed to Paykar magazine and subsequently Maktab-e Eslam magazine and many of his poems were printed in Maktab-e Eslam which was the leading religious magazine in pre-revolution in Iran.

While in Qom, Allameh Mesbahzadeh translated the Holy Qur'an, Sahifa Sajjadiya and Mafatih al-Janan to Persian. All of these works were designed by him and showed his mastery of calligraphy and traditional book layout design. These work have been quite popular and have been reprinted many times.

From then on, Allameh Mesbahzadeh played a key role in establishing some of the Islamic centres in Tehran. For instance, he played an key role in establishing Freshteh Mosque in Tehran, Saheb al-Zaman (AS) Mosque in Darband (northern Tehran), Pas-Qal'eh Hosseiniyeh in Shemiran, Ab'ali Grand Mosque and Kanoun-e Towhid in western Tehran. Establishing a powerful Islamic centre such as Kanoun-e Tawhid, which would have a commanding presence on the cultural scene in western Tehran, was not an easy task in pre-revolution Iran when the monarchical regime attempted to stifle all avenues of independent religious expression. Allameh Mesbahzadeh finally fell ill as a result of daily pressures that he faced in establishing this centre. On the advice of his physicians, and exhorted by the late Grand Ayatollah Seyyed Ahmad Khwansari who fully supported him in his struggles to establish Kanoun-e Towhid, Allameh Mesbahzadeh visited United Kingdom in 1971 to receive medical care. During his eight-month sojourn in the United Kingdom, Allameh Mesbahzadeh visited institutions of higher learning such as University of Cambridge and University of Oxford. He was also able to meet with the leaders of Muslim community in the UK and assess the spiritual and religious needs of Iranians living in London. He concluded that a religious centre catering to the needs of the Iranian and Shi‘a community must be established in London. Upon his return to Iran, he discussed his plans for establishing such a centre with the then Sources of Emulation ( marāji' taqlid ).

His visit to the United Kingdom and ten other European countries opened a new vista before him so that he could continue and expand his services to his faith. Consequently, a year later he was appointed by Grand Ayatollah Seyyed Mohammad Reza Golpayegani to head the Majma'-e Jahani Eslami (MJE). MJE's headquarters in Holland Park, London, was formerly a church which was bought and converted to the first Shi‘a centre in London. MJE was established in 1975 and during the months leading to the victory of the Islamic Revolution in February 1979, MJE served as the meeting place for the supporters of the revolution.

Allameh Mesbahzadeh moved to Canada in 1987. After a two-year stint in Toronto, he moved to New York/New Jersey area and then eventually settled in Washington. He established Mo'assesseh-ye Eslami Ahl-ul-Bayt (AS) in Virginia in 1990. For the past two decades he has been preaching at this centre. During this period, he has regularly offered a number of discourses, and taught a number of classes on self-purification/self-development, critical analysis of Rumi's Mathnavi and Islamic mysticism. The texts of these lectures have been prepared and will soon be published.

These days every Friday at the Islamic Education Center (IEC) in Washington, he is offering a class on the exegesis of Nahj-ul-Balagha , a collection of addresses, lectures and sayings of Imam Ali ibn Abi Talib (AS).

In all of his religious and cultural activities, Allameh Mesbahzadeh has been motivated by reaching out to the Muslim youth, saving the lost souls, ensuring that the Qur'anic teachings are implemented and presenting the noble visage of Islam. As a result, some one thousand individuals have accepted Islam at his hands and various Muslim youth groups have been inspired by him to go back to their religious roots and to their God-given innate nature ( fitra ).

Astronomical Activities

For eight generations in the Mesbahzadeh family, astronomy, mathematics and a number of traditional occult sciences have been handed down from father to son. When he was eight years old, Allameh Mesbahzadeh learned the basics of astronomy and astronomical calculation of the Islamic calendar from his father. For the past six decades, starting with 1949, Allameh Mesbahzadeh has been independently calculating the Islamic calendar. His esteemed father encouraged him to do so and up to the demise of his father in 1961, they jointly calculated the Islamic calendar and printed them. After the demise of his father, Allameh Mesbahzadeh has continued this family legacy and so far has kept this tradition alive.

Allameh Mesbahzadeh's Islamic calendar is printed annually not only in Iran but also in India, Pakistan, Afghanistan, Iraq, Lebanon and Kuwait. His calendar shows the prayer times in most countries around the globe. He has been able to predict, with an amazing accuracy, the position of the planets, as well as lunar and solar eclipses. His calendar is consulted by scholars, scientists and Sources of Emulation as well as many lay Muslims.

In his youth, Allameh Mesbahzadeh taught astronomy for the seminary students in Qom. He also held a number of discussions and scholarly debates with the late Allameh Abolhassan Sha'rani, a renaissance man and a master of several disciplines. Allameh Mesbahzadeh frequently visited the holy city of Najaf in Iraq during the sixties and benefited immensely from the discourses of the Sources of Emulation in that city. During one of his visits to Iraq, Allameh Mesbahzadeh was appointed with the mission to install a telescope in the minaret of the Khullani Mosque in Baghdad.

In 1971 when he travelled to United Kingdom for the first time, he visited the Greenwich Observatory in London and held talks with astronomers. He also visited the hand-written manuscript section of the British Museum which is rich with books on astronomy and astronomical tables of planetary movements ( zij ).

Asked by some friends such as the late Ayatollah Haj Shaykh Mehdi Ha'eri Tehrani and the late Ayatollah Haj Shaykh Majdeddin Mahallati to describe his impressions of the visit, he composed a Qasida in Persian which impressed many scholars, especially the late Grand Ayatollah Seyyed Shahabeddin Najafi Mar‘ashi who asked Allameh Mesbahzadeh to write the poem for him with his own calligraphy.

The scholarly circles, both in the seminary and universities, have shown a keen interest in the scientific and astronomical views of Allameh Mesbahzadeh. In many instances, his views and suggestions have solved some of the riddles faced by researchers. For instance, the Sources of Emulation in Qom and Najaf accepted his views while trying to solve the question of the time for morning prayer and the calculation of direction of Qibla in Europe as well as in North America, Central America and South America.

Allameh Mesbahzadeh has authored two books in Persian on astronomy from a scientific and experimental perspective and some of his handwritten manuscripts are housed in Iranian museums.

While discussing his life, Allameh Mesbahzadeh, is fond of reciting part of a verse from the Holy Qura'n, with which we shall end this biography:

"My Lord! Grant me the power and ability that I may be grateful for Your Favour which You have bestowed upon me and upon my parents, and that I may do righteous deeds that will please you, and make my progeny good. Truly I have turned to You in repentance and truly I am one of the Muslims [submitting to Your Will]." (Holy Qur'an 46:15)

Ahlul-Bayt Islamic Trust of America
(703) 222-5535

زندگی نامه علامه عباس مصباح زادهAllameh Abbas Mesbahzadeh while 35 years old علامه حاج شيخ عبّاس مصباح زاده در سن ٣٥ سالگی

متولد (۱۳۱۱ ه.ش - ۱۳۵۱ ق) در يكی از محلاّت قديمی تهران می باشد. پدرش شيخ اسماعيل مصباح و پدر بزرگش ميرزا جهانبخش منجّم باشی از منجّمين بزرگ عصر قاجار و از مدرّسين معروف دارالفنون و مدرسه خان مروی بوده است.


مصباح زاده پس از تحصیلات جدید وارد حوزه علمیه قم شد و از مرتضی حائری، محقق داماد و آیت الله بروجردی بهره ها برد. وی همچنین در درس اخلاق امام خمینی و جلسات درس علامه طباطبائی و علامه ابوالحسن شعرانی و مهدی الهی قمشه‌ای بهره برد.

فعالیتهای فرهنگی مذهبی

او به فعالیتهای فرهنگی و مذهبی و ساختن مراکز علمی مذهبی در ایران و خارج همت داشت. و با باهنر بهشتی، مفتح و مکارم شیرازی در زمینه های علمی و تعلیم و تربیت همکاری داشت.


فعّاليّت های نجومی

علم نجوم، هيئت، رياضيات و علوم غريبه ميراث خانوادگی مصباح زاده است. در طول قرون گذشته هشت نسل از پدران او منجّم، ستاره شناس و رياضيدان بوده اند. وی در کنار پدر به تحصيل مقدّمات علم هيئت ونجوم و استخراج تقويم پرداخت. مصباح زاده كه او نيز اين علم را به فرزندان خود آموخته است، از سال ۱۳۲۸شمسی بصورت مستقل نسبت به استخراج تقويم اقدام نمود که تا كنون اين ميراث علمی را پايدار داشته است.

در سال ۱۳۵۰شمسی وی به انگلستان عزيمت نمود، پس از ديدار از مراكز علمی و دانشگاهی آن كشور به رصد خانه گرينويچ لندن رفته و با دانشمندان نجوم به بحث و مشاوره پرداخت و از كتابخانه خطّی موزه بريتانيا كه از زيجات قديمه و كتب نجوم غنی می باشد استفاده نمود.

نظريّات علمی و نجومی استاد همواره مورد توجّه محافل دانشگاهی و حوزه های علميّه بوده است. برای نمونه می توان به مسئله طلوع فجر و محاسبه زاويه قبله در كشور های اروپائی و امریکایی و اوقات شرعيّه استخراج ايشان در مراكز اسلامی اروپا و امريكا اشاره کرد.

مصباح زاده در اوان جوانی چندين سال در مدرسه حجّتيّه قم به تدريس هيئت و نجوم برای طلاّب حوزه علميّه قم اشتغال، و با استاد جامع علاّمه ابوالحسن شعرانی مفاوضات و مناظرات داشته است.


  • تقويم سالانه وی علاوه بر ايران سالانه در كشورهای هند، پاكستان، افعانستان، عراق، لبنان، كويت چاپ و منتشر می گردد. تقويم های استخراجی وی اوقات شرعی به افق اكثر كشورها، خسوف و كسوف، محاسبه وضعيّت هلال، مواضع سيّارات و پيشگوئیهای نجومی را داراست.
  • ترجمه قرآن كريم، صحيفه سجّاديه و ادعيّه مفاتيح الجنان به فارسی كه همه آنها با خط خود وی بارها بچاپ رسيده است.
  • دو جلد كتاب در علم نجوم و ستاره شناسی از ديدگاه علمی و تجربی از وی در دست است و بعضی از آثار ايشان در موزه های كشور نگهداری می شود.

شهرت علمی و فرهنگی: خوشنویس

اجداد و نیاکان او اکثر از علما و دانشمندان ایران به‌ویژه در فن نجوم و استخراج تقویم بودند و نسبشان به علما و تجار آذربایجان منتهی می‌شود خانواده مصباح‌زاده از فرط علاقه مذهبی در شهر قم متوطن گردیدند. مرحوم حاج‌شیخ اسمعیل مصباح منجم بزرگ و معروف گاهی در تهران و گاه در قم اقامت داشت حاج شیخ عباس مصباح‌زاده پس از گذرانیدن دوران تحصیل دبستان و دبیرستان از آغاز جوانی به تهران آمد و نزد پدر به تحصیل علم نجوم و فن استخراج تقویم مشغول شد و پس از دوسال خود موفق به فرا گرفتن این علم گردید و به چاپ تقویم به نام خود شخصاً همت گماشت چنانچه از سال ۱۳۲۸ تا كنون مرتباً تقویم علمی ذیقیمت خود را طبع و نشر نموده است و نیز در استخراج خسوف و کسوف و رؤیت هلال و بدر و سایر قسمت‌های این فن نهایت دقت و استادی را به‌کار می‌برد این مرد دانشمند گویا از سال ۱۳۲۸ در کسوت روحانیت درآمده و به استجازه از پدر والامقام خود برای ادامه تحصیلات در فقه و اصول و فنون ادیبه و عربیه مجدداً به قم معاودت نمود و در حوزه علمیه آن دیار به‌کار مشغول گردید و پس از سه سال تحصیل در حوزه مزبور موردنظر و عنایت خاص مرحوم آیت‌الله بزرگ سیدمحمد حجت کوه کمری (روانشاد) که از بنیان گذاران حوزه علمیه قم و از مراجع عظیم و مدرسین عالی‌قدر عالم تشیع بودند واقع شد و در مدرسه حجتیه به تدریس علم هیئت اشتغال ورزید تا اینکه در سال ۱۳۳۲ افتخار دامادی آن شخصیت نامی عالم تشیع نصیبش گردید و مصباح‌زاده به تشویق آن مرد بزرگوار به تمرین و تعلم ذوقیات از قبیل خط و نقاشی پرداخته و بعد از رسیدن به مهارت و استادی در فن مزبور قرآنی به خط خود به امر معظم‌‌له نگاشته که توسط مؤسسه حاج محمد علی علمی در تهران به‌چاب رسید و اکنون مورد استفاده عموم است که دیر زمانی نمی‌گذرد که حاج مصباح‌زاده به کوشش و اهتمام شبانه روزی خود و با کمک و مساعدت جمعی از فضلا و خیراندیشان هیئتی برای چاپ کتب دینی تشکیل داده و علاوه بر رسیدگی به امور هئیت مذکور مدت چهار سال است که با جهد و جهد خستگی ناپذیری به تدریس ریاضیات و ادبیات و فنون مختلف هنر از قبیل خط و نقاشی و مینیاتور به تعلیم و تربیت افرادی مشغول بوده و شاگردان لایق و مبرزی تحویل جامعه داده است. او از موهبت طبع شعر بهره‌مند و اشعار نغز پارسی و عربی بسیاری گفته و در نثر توانا و در خط نستعلیق از بهترین شاگردان خطاط معاصر بحرینی عشقی می‌باشد. او درباره هنر خود این شعر را سروده:

خط نویسم که بنشناسند از خط میر (کذا)

شعر گویم که بنشناسند از شعر ظهیر

هم به نقاشی و ترسیم چو مانی مانم

هم به تنجیم و به حکمت شده‌ام خواجه نصیر

نوشته سنگ مرقد مرحوم آیت‌الله حجت قدس سره و آیت‌الله بروجردی طاب ثراه و کتیبه سر در مسجد جامع قم از خطوط اوست و هم اکنون وقت خود را به نوشتن قرآن می‌گذراند. وی در امور مختلف به هم نوع خود کمک می‌کند.

چه روزها گذرانم به انتظار جوانی

خزان رسید و منم فکر نوبهار جوانی

گذشت دور جوانی به خودپرستی مستی

به ناحبیب نشستم نه از رقیب گسستم

علامه حاج شيخ عبّاس مصباح زاده
خيابان خاني آباد منشعب از مولوي در جنوب شهر تهران گذري دارد موسوم به «بازارچه حاج استاد علي» در خانه شماره ١٥ آن عالمی سي و پنج ساله با عبا و رداء و امامه به نام حاج شيخ عباس مصباح زاده ساكن بود كه وارث علم هيات و نجوم از آبا گرام خود حاج شيخ اسمعيل مصباح ملقب به نجم الممالك و حاج نجم الدوله تبريزي مي باشد و بسياق پدران هر ساله به نوشتن تقويم سال نو به سبك قديم و جديد مشغول و در آن علاوه بر پيشبيني حوادث ماه و روز تكليف مردم را در آغاز و انجام هر كار اعم از فلاحت و تجارت و عقد و نكاح و زفاف و نو بريدن و نوپوشيدن و حتي حمام رفتن و فصد و حجامت و نقل و انتقال و تغيير منزل و مكان و از قبيل آن روشن مي سازد و كمان مي رود اين تقويم مانند گلستان و كليات سعدي و ديوان حافظ در هر خانه يك نسخه باشد و در مواقع لزوم به آن مراجعه شود.اين علامه دود چراغ خورده و درس خوانده چون در شب تاسوعا‌ي سال ١٣٤٩ قمري (١٨ خرداد ١٣٠٩ هحری شمسي ) در شهر قم پا بعرصه وجود گذاشته نامش را عباس نهاده اند بعد از آنكه به سن هفت سالگی رسيد به دبستان سنائي و سپس به دبيرستان حكيم نظام قم سپردند تا دروس ابتدايي و متوسطه را بياموزد متعاقباً به تهران آمد و دانشكده معقول و منقول را انتخاب كرد و با اخذ ليسانس به قم و نجف اشرف رفت و در حوزه علميه اين دو علوم قديمه را تكميل نمود و ضمناً به تدريس هيات و رياضيات و ادبيات نيز پرداخت و بالاخره  به درجه اجتهاد نائل گرديد و در اثناء تحصيل و تدريس مورد توجه مرحوم آيت آله سيد محمد حجت كوه كمري آذربايجاني كه از مراجع مسلم و بزرگ عالم تشيع بود واقع و بدامادي وي مفتخر شد
آقاي حاج شيخ عباس مصباح زاده علاوه بر علوم قديمه و زبان عربي كه به آن تسلط دارد به زبان فرانسه نيز آشناست و درسنين جوانی چندين بار كه به  حج و عراق و سوريه ولبنان رفته بليسان اهل محل توانسته است معتقدات خود را بيان و اثبات نمايد و عده اي را تبليغ كند و احكام ديانت اسلام و مكتب اهل بیت عليهم السلام را ترويج و پيرواني بيفزايد. انواع خطوط را با حسن وجه مينويسد بدون آنكه براي كسب فنون مزبور استادي انتخاب كرده باشد و از آثار او ميتوان قرآن كريم مرقوم به خطّ زيبای ايشان و قسمتي از كتيبه مسجد جامع و مسجد اعظم و مسجد فاطمي قم و همچنين كلام الله سيد محمد حجت و بروجردي نّور الله مرقد هما الشريف را نامبرد
شعر را به زبان فارسي و عربي نيكو ميسرايد و بعضي فصايد و قطعات او در برخي از كتب نشر پيدا كرده و بسيار دلنشين است از جمله در خصوص خط گفته است:

مرا خطي عطا كرده است دادار
كه هر بيننده گردد محو ديدار

چو گيرم خامه در كف گاه انشا
پديد آرم نقوشي نغز و گويا

خطي زيبا تر از خط جوانان
خطي پر حلقه تر از زلف خوبان

بيا از خط خوش سطري رقم كن
رقم از نكته نون والقلم كن

كه خط سرمایه جاويد باشد
سرا پا آيت اميد باشد
مرا زين جمله ذوقيات معمول

بسي كرده است خط با خويش مشغول

اگر خوبست اگر بد شاهكار است
زمصباح از پس او يادگار است

اينك قطعه اي از خط خوش او كه شامل نستعليق و ثلث و نسخ مي باشد












دیوان‌ اشعار استاد علامه‌ حاج‌ شیخ‌ عباس‌ مصباح‌زاده‌/ خط و نقاشی‌ عباس‌ مصباح‌زاده‌

سرشناسه: مصباح‌زاده‌، عباس‌، - ۱۳۰۹

مشخصات نشر: تهران‌: اقبال‌، ۱۳۸۲.

مشخصات ظاهری: ر، ۱۹۱، د ص‌.مصور

وضعیت فهرست نویسی: فهرستنویسی‌ قبلی‌

يادداشت: پشت‌ جلد لاتین‌ شده‌:‎Salaye eshgh‬.

يادداشت: عنوان‌ دیگر: صلای‌ عشق‌.

عنوان دیگر: صلای‌ عشق‌.

عنوان دیگر: صلای‌ عشق‌

موضوع: شعر فارسی‌ -- قرن‌ ۱۴

موضوع: شعر مذهبی‌ -- قرن‌ ۱۴

رده بندی کنگره: PIR۸۲۱۱‭/ص‌۲۸د۹ ۱۳۸۲

رده بندی دیویی: ۱‮فا‬۸/۶۲‭م‌۵۹۷د

شماره کتابشناسی ملی: ‭م‌۸۲-۹۴۷۳

بسم الله الرّحمن الرّحيم
نگاهی به زندگی استاد:
تولّد: ( استاد علّامه *) حاج شيخ عبّاس مصباح زاده در شب تاسوعای۱۳۵۱ هجری قمری (۲۵ ارديبهشت ۱۳۱۱ هجری شمسی) در يكی از محلاّت قديمی تهران چشم بجهان گشود. پدرش مرحوم علاّمه حاج شيخ اسماعيل مصباح و مادرش مرحومه مرضيّه خانم ذهبی كه هر دو از مبلّغان مذهبی و خدمتگزاران فرهنگی بودند در ساخت شخصيّت نامبرده نقش اساسی داشتند. پدر بزرگ ايشان مرحوم ميرزا جهانبخش منجّم باشی از حكماء، فلاسفه و منجّمين بزرگ عصر قاجار و از مدرّسين معروف دارالفنون و مدرسه خان مروی بوده است.
كودكی و نوجوانی: بخاطر شرايط سياسی و جوّ پليسی و ضدّ مذهبی كه در دوره رضا خان در ايران مخصوصا در تهران بوجود آمده بود خانواده روحانی مصباح در كودكی او ناگزير به ترك خانه و كاشانه و مهاجرت به قم شدند. پدر و مادر دلسوز و فرزانه ای كه كوشش فراوان در روش تربيت فرزند خردسال داشتند و عمّه ای كه از معلّمان قرآن و ادبيّات بود، از كودكی او را به حفظ قرآن كريم و گرايش به ذوق و هنر و ادب آشنا ساختند چنانكه اشعار منتخب سعدی و حافظ را همزمان از حفظ مينمود. او تحصيلات را از دبستان سنائی آغاز و سپس تا گرفتن ديپلم در دبيرستان حكيم نظامی قم ادامه داد و همزمان به تحصيل علوم دينی در مدرسه فيضيّه قم مشغول شد.
همچنين به تشويق والد معظّم در آغاز جوانی به زيارت عتبات عاليات و حجّ بيت الله الحرام مشرّف گرديد. اگر چه اين سفر در آن زمان بسيار دشوار مینمود و نوعاً افراد مسن و سالخورده سفر ميكردند وليكن ايشان بدستور پدر اوّل به زيارت عتبات عاليات و نجف اشرف رفته تا بگفته پدر عارف خود در شعر حافظ:
شستشو ئی كن وآنگه به خرابات خرام تا نگردد ز تو اين ديرخراب آلوده
بعداً به سوی مكه معظّمه رهسپار گرديد. در نجف اشرف ايشان به زيارت مرجع و حكيم و عارف بزرگ آيه الله العظمی حاج سيّد جمال الدّين گلپايگانی نائل گشته و از محضر آن بزرگوار فلسفه تشرّف واسرار حج را آموخت.
جوانی و تحصيلات : استـاد علاّمه آقـای مصبـاح زاده پس از پايان تحصيلات جديد به دستور پدر بصورت تمام وقت به طلبگی پرداخت و در خدمت ايشان به فرا گرفتن مقدّمات و سطح مشغول شد. او با سر عت دوره های درسی متداول در حوزه را طیّ نمود و تا درجه اجتهاد پيش رفت. در اين راه از محضر درس فقه و اصول حضرات حجج اسلام و آيات ميرزا جعفر اشراقی، حاج شيخ اسحاق آستارائی، حاج شيخ محمّد مجاهدی، سيّد حسين قاضی، حاج شيخ مرتضی حائری، و سپس مراجع تقليد وقت آيه الله سيّد صدرالدّين صدر، آيه الله سيّد احمد زنجانی،آيه الله سيّد محمّد تقی خوانساری، آيه الله سيّد محمّد محقّق داماد، آيه الله حاج شيخ عبدالنّبی عراقی و آيه الله العظمی حاج آقا حسين بروجردی استفاده نمود.
او در طول همه اين مدّت در جلسات درس عرفان واخلاق حضرت امام خمينی شركت جسته و از جلسات بحث خصوصی حكمت و عرفان و تفسير علاّمه سيّد محمّد حسين طباطبائی بهره گرفت. معظّم له تا كنون از بسياری از مراجع گذشته و فعلی به دريافت اجازات اجتهاد، روائی و امور حسبيّه نائل گرديده است.

Add comment

Security code